Başarılı olmak bir son olmadığı gibi, başarısız olmak da ölüm değildir. Üzerinde durulacak olan cesarettir. İlk cinsel birleşme girişimindeki başarısızlıktan sonra her çift, genellikle sorunun geçici olduğunu ve çözüleceğini düşünür. Daha sonraki girişimlerde de ilişki gerçekleşmeyince kadında sıkıntı, gerginlik ve kadınlığında eksiklik olduğu düşüncesi ortaya çıkmaya başlar. Erkek ise eşi tarafından istenmediği, reddedildiği duygularına kapılmaya başlar. Genellikle cinsel birleşme denemelerinden yorgun olma, uyku gelmesi, işin uzaması veya baş ağrıması gerekçeleriyle kaçınma ve erteleme başlar. Hal böyle olunca da cinsel birleşme denemeleri birkaç ay içinde giderek seyrelir ve çiftler sürtünme yoluyla boşalma alışkanlığı geliştirir. Çiftler genellikle ilk bir yıl içinde tedavi arayışına girer. Bunun en önemli nedeni ise anne baba olma arzusu ve çevreden gelen çocuk yapın baskısıdır. Bazı kadınlar ise cinsel yaşamda mutlaka cinsel ilişkiye gerek olmadığı yönünde bir takım savunma mekanizmaları bile geliştirerek, kendilerini rahatlatmaya çalışabilirler. İşte bu durumda sorun genellikle daha da büyür ve ilişkide tehlike çanları çalmaya başlar. Bazı çiftler, zaman kaybetmeden bir doktora başvururken, bazıları ise aradan 20 yıl geçmesine rağmen hala bu sorunla yaşamaya devam eder. Bu nedenle çiftlere önerimiz en azından 1 hafta kadar beklenmesi, sorunu kendi başlarına çözemezlerse profesyonel yardım almalarıdır. İşte bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli konu; tedavinin etkin ve etik olup olmadığını sorgulamaktır. Çünkü çiftler çok çeşitli ve yanlış tedavi uygulamalarına maruz kalabilirler. Bunun sonucunda para ve zaman kaybederler. Ayrıca cinsel ilişkiye girememenin dayanılmaz ağırlığı altında ezilip ve zamanla cinsel yaşamdan soğumaya başlayabilirler. Hatta karamsarlığa kapılıp ilişkilerini yıpratmaya, birbirlerini suçlamaya başlayan ve sonucunda boşanan çiftlerin sayıları azımsanmayacak kadar da çoktur.
Çiftlerin olumsuzluğu kabullenip bir cinsel terapiste başvurmaları tedavinin yarısıdır. Diğer yarısını da tecrübeli bir cinsel terapist kolaylıkla halledecektir. Uyguladığımız yönteme göre, cinsel terapistin görevi, cinsel ilişkiye pozitif bir yaklaşım sağlamak, bilgi eksikliğinde yardımcı olmak ve diğer taraftan uyarılmaya yönelik davranışsal tedavi ile uyarılmayı öğretmektir. Hasta cinsel terapide verilen her ev ödevinden keyif alarak, cinsel ilişkiye hazır hale gelmelidir. Burada altı çizilmesi gereken en temel konu hazdır, haz alınmasıdır. Yani hasta kendi vücuduna dokunmak veya aynada kendine bakmak dahi istemezken, vücudunu tanımaya başlamalı, uyarılardan keyif almayı öğrenmeli ve böylece cinsel ilişkiye girme imkânı bulmalıdır. Çünkü ikna edilmeden, bilme ve keyif alma gerçekleşmeden oluşan bir cinsel ilişki uzun vadede yine aynı sorunları büyüterek ortaya çıkartabilir. Cinsel terapi; her çifti kendi içinde biricik kabul ederek, onların gereksinimleri doğrultusunda uygulanmalıdır. Çünkü her hastanın nedenleri farklı olabilir. Ayrıca çiftin biz çözdük duygusuyla cinsel terapiden başarıyla çıkmaları hedeflenmelidir.
Bir cinsel terapistle özel hayatı paylaşmak çok zor olabilir. Ama çift olarak ilk adımı atmak bu deneyimi geliştirmeye büyük katkı sağlayacaktır. Eşin desteği hastaya güven verecektir. Randevuya gitmeden önce, problemin geçmişinin bir kâğıda yazılması gerekmektedir. Cinsel terapistin odasına girildiğinde kaygılı ve aceleci olmak çok doğaldır. Cinsel terapistler gün içerisinde birçok hasta ile belirlenmiş bir zaman diliminde ilgilenmek durumunda kalırlar. Dolayısıyla hazırlıklı olmak hem hasta hem de cinsel terapist için iyi olacaktır. Problemin geçmişini önceden yazıp götürmek hastanın problemine odaklanabilmesini ve daha iyi iletişim kurulmasını sağlayacaktır. Ayrıca problemin detaylarına daha kolay ulaşılıp cinsel terapiste aktarılmayan bir ayrıntı da kalmamış olacaktır. Bunun yanında, cinsel terapistin odasına girer girmez hastanın problemiyle ilgili bilgileri veriyor olması, cinsel terapistin seans sonrası hastaya daha çok odaklanmasını ve ilgi göstermesini sağlayacaktır. Aşağıda örnek bir problem geçmişi formatı vardır, bu format hastanın problem geçmişini yazarken ona bir fikir verebilir.
Yaşam geriye bakarak anlaşılır, ileriye bakarak yaşanır.
J. Keth Moorehad
Cinsel Acının Problem Geçmişi
1-Probleminizi tanıtın.
Ben cinsel ilişki sürecinde problemler yaşıyorum ve umuyorum ki
siz bu konuda bana yardımcı olabileceksiniz.
2-Acınıza ilişkin net tanımlamalar verin.
-Ne zaman acıyor? Eşim penisini vajinama sokmaya
çalıştığı zaman.
-Neresi acıyor? Vajinamın girişi. Vajinam bir duvar gibi;
eşimin penisi içime giremiyor.
-Acı ne kadar sürüyor? Eşim girmek için uğraştığı sürece,
özellikle girmesi için zorladığımızda. Durduğumuzda acı kesiliyor.
-Bu durum ne kadar zamandır devam ediyor? Balayımızdan
beri var, tam 2 sene oldu ve her cinsel ilişki denememizde yaşıyorum.
-O an ne hissediyorsunuz? Yanma, batma, duvara çarpma.
-Bu acıyı yok etmek için neler yaptınız? Kayganlaştırıcı
kullandım, değişik pozisyonlar denedim, daha fazla
rahatlamaya çalıştım.
-Neleri yapabiliyor/neleri yapamıyorsunuz?
Tampon yerleştirebiliyorum, jinekolojik muayene olabiliyorum.
3-Cinsel ilişki geçmişinizi ayrıntılı anlatın.
Doktorunuza daha önce hiç ağrısız cinsel ilişki geçmişinizin
olup olmadığı konusunda mutlaka bilgi verin.
4-En son yaşadığınız problemleri belirtin.
-Cinsel yolla bulaşan herhangi bir rahatsızlığınız var mı?
-Mantar enfeksiyonu, mesane problemleri veya birleşme dışında
pelvik ağrılarınız var mı?
5-Cinsel taciz geçmişiniz varsa mutlaka belirtin.
Eşinizin yanında bu konuları konuşmaktan çekinmeyin. Sizi
olduğunuz gibi kabul etmesi ve hoşgörü ile karşılaması
tedavide avantajınız olacaktır.
6-Problemin nereden kaynaklandığını
düşündüğünüzü belirtin.
Sanıyorum problemim vajinismus. Kitabınızda okuduğum tüm
belirtileri gösteriyorum. Ama bunlara ek olarak acıyı oluşturacak
başka nedenler de olabileceğini düşünüyorum bunları da
belirtmek isterim.
7-Doktorunuza sorulacak soruları belirleyin.
Siz vajinismus konusunda bilgi sahibi misiniz?
Vajinismusu olan kaç hasta gördünüz?
Bundan sonraki en uygun yolun ve adımın ne olması
gerektiğini düşünüyorsunuz?
Çalışmadan, öğrenmeden, yorulmadan rahat yaşamanın yollarını alışkanlık haline getirmiş milletler; evvela haysiyetlerini, sonra hürriyetlerini ve daha sonra da istikballerini kaybetmeye mahkûmdurlar.
M.Kemal Atatürk
Yola Birlikte Çıkmak
Çiftlerin birlikte vajinismusun üstesinden gelmek için bir ortak anlayış geliştirmeleri çok yararlı olacaktır. Eğitimli ve uyumlu bir eşin programın başarı ile tamamlanmasında büyük katkısı vardır. Hastayla adım adım çalışabilecek, zamanı ve sabrı olan biri, onu her bir adımda cesaretlendirecektir. Uyguladığımız yönteme göre; çiftin yola birlikte çıkarken aşağıdaki önerilere dikkat etmesinde fayda vardır:
-Ne kadar küçük olursa olsun, gerçekleştirilen her başarıya odaklanın. Vajinismusun üstesinden gelmek adım adım gerçekleştirilebilecek bir süreçtir. Bazı adımlar zor olabilir. Azim ve kararlılık gerektirir ama aşılabilir basamaklardır. Sık sık kutlamalar yapın. Eşinizi ve kendinizi ödüllendirin.
-Yüreklendirme, sevgi, sabır ve iletişim bu süreçte ilişkinizin ilerlemesine yardımcı olacaktır. Birbirinize sevginizi göstermek için elinizden geleni yapın. Tedavi sürecinde bilinçdışı dediğimiz alan, eşinizle aranızı açmak için her türlü taktiği deneyecektir. İlişkinizin bozulmasına izin vermeyin. Çünkü eşiniz en büyük ve tek müttefikinizdir. İkinizin de çelişkileri olabilir. Birbirinizin duygularını anladığınızı belirtmeniz önemlidir. İlişkinizi koruyun, büyütün ve duygusal olarak çekilmekten kaçının. Eşiniz her şeyi bilen tek kişidir. Sizin bir takım olduğunuzu hatırlayın. Tedavi sürecinde cinsel terapistiniz size yol gösterecek, önünüzü aydınlatacak rehberinizdir. Bu nedenle başarı sizindir.
-İlişkinizdeki gerginliği en aza indirmek için eğlenceli aktiviteler bulun. Bu zamanlarda çatışmadan ve vajinismusu tartışmaktan kaçının.
-Cinsellik sadece birleşme değildir. Vajinismusun olumlu bir yan etkisi vardır, bu da, birbirinize keyif verecek ve daha önce hiç fark etmediğiniz yollar olduğunu öğrenebilmenizdir. İlişkinizde vajinismus olmasına karşın elle uyarma ve oral seks gerginliğinizi azaltabilir. Birbirinize keyifli zaman geçirtmek; güveni, yakınlığı, duygulara saygıyı, merhameti ve iletişimi arttırır.
-Umut edin, umudunuzu asla yitirmeyin. Gelecekte olmasını istediğiniz şekilde keyif verici ve yeni bir cinsel yaşamı birlikte yaratabileceksiniz. Vajinismus tamamen üstesinden gelinebilecek bir sorundur, %100 tedavisi vardır.
-Belirli bir düzeye gelmeden veya cinsel terapistiniz önermeden, cinsel birleşme denemesi yapmayın. Uyguladığımız yöntem; cinsel birleşme deneyimi ve sonrasında yapmanız gerekenleri de içine alan ayrıntılı adımlardan oluşmaktadır. Cinsel birleşme denemesini erken yaşamak; pubik kaslarının kasılmasına, ağrı hissi yaşamanıza, başarısızlığa ve hayal kırıklığına neden olacaktır.
Eşle İlgili Sorunlar
Maalesef her hastanın sempatik, anlayışlı ve beraber çalışmaya ılımlı bakan bir eşi olmayabilir. Belki eş vajinismusla ilgili bilgi sahibi olmayan ve nasıl yardım edeceğini bilemeyen birisi de olabilir; belki de evlilik öncesi kurduğu hayalleri yıkılmış ve bu nedenle de cesareti kırılmış olabilir. Bu durumda tavsiyemiz; başta Vajinismusun Üstesinden Gelmek, Cinselliğin Dayanılmaz Ağırlığı olmak üzere konu ile ilgili bilgi sahibi olabileceği kitapların eşe alınması ve okumasının sağlanmasıdır. Ama yine de hasta vajinismus sorunuyla kendi başına baş etmek zorunda kalabilir, bu durumda da elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışmalıdır. Çünkü hastanın ilerlediğini ve değiştiğini gören eş, ona daha sıcak davranmaya veya ona katılmaya karar verecektir. Ayrıca tedavi süresince ilişki ve evlilik terapisi yararlı olabilir.
Eğer bir partnerim yoksa vajinismusun üstesinden nasıl gelebilirim? Vajinismus olduğumu düşünerek yeni bir ilişkiye nasıl başlayabilirim? Sonsuza kadar yalnız mı kalacağım? Bu döngüyü nasıl kırabilirim? Hasta bu ve benzeri sorularla kafasını rahatsız etmiş ve bir eşi olmadan vajinismusun üstesinden gelip gelemeyeceğini merak etmiş olabilir. Vajinismustan dolayı devam etmeyen bir ilişkisi de olabilir. Eş olmasa bile vajinismusun üstesinden gelmek olasıdır ve zor da olsa mümkündür. Her ne kadar vajinismus cinsel ilişki yaşanmadan çözümlenmese de, hasta o kısma kadar olan tüm aşamaları ve egzersizleri yaparsa, cinsel ilişkiye hazırlanmış olacaktır. Çünkü yeni bir ilişkiye başlamadan önce yüksek bir cinsel güven ve yenilenmiş bir benlik algısı hastaya çok şey kazandırabilir.
Yardım İhtiyacı
Vajinismusla baş etmek zordur. Sabır ve inanç gerektirir. Bu tarz bir cinsel yaşantının verdiği utanç yaşanılan acının hasta tarafından saklanmasına yol açabilir. Ama bu yanlış bir tutumdur. Hastanın cinsel sağlığın vazgeçilmezi olan beden ve ruh sağlığı için yardım alması çok önemlidir, gereklidir.
Davranış Hedefleri
Hastanın normal davranışlarıyla hastalıklı davranışlarının ayırt edilmesi önemlidir. Bunun için öncelikle hangi davranışların sıkıntı yarattığı tespit edilir ve hastanın değiştirmeyi arzu ettiği davranışlar belirlenir. Terapinin amacı, cinsel ilişkiyi erteleme ve kaçınma davranışlarını değiştirmektir. Yani davranış hedefi olarak korkuya neden olan etkenden kaçmak yerine o etkenle yüzleşip sıkıntıya maruz kalmadan cinsel hayatını devam ettirmek hedeflenebilir.
Yüzleştirme
Kaçınılan davranışla yüzleştirmek hedeflenir. Çünkü davranışlarımız yapmak zorunda hissettiklerimiz veya yapmamak zorunda hissettiklerimiz olmak üzere iki uçludur. Yapmak zorunda hissettiklerimiz saplantılı bir davranış olabileceği gibi şartlı bir refleks de olabilir. Yapmamak zorunda hissettiğimiz davranışımız ise vajinismusta olduğu gibi genelde kaçınma ve erteleme davranışıdır. Bu durumda cinsel birleşme eylemi yapılacak olursa, yalancı bir ağrı, sıkıntı, korku veya bunaltı hissedilebilir. Cinsel terapi sürecinde hastanın korktuğu durumla yüzleşmesi ve korkusunun anlamsız olduğunun ona gösterilmesi gerekmektedir. Bir başka deyişle vajinismustaki koşullu şartlanmanın oluşma mantığına uygun bir şekilde haz verici bir durumla, kaçınılan veya sıkıntı duyulan cinsel ilişkiden korkma davranışı eşleştirilerek koşullu şartlanma tersine döndürülebilir. Pratik uygulamada ağrı ve acı yapacak kaygısıyla cinsel ilişkiden kaçan hastaya davranış hedefi olarak, parmak egzersizleri hedeflenmişse kişi bu egzersizleri yapmaya zorlanır. Vajinasına kendi parmağını sokarak hasta bu duygusuyla yüzleşir.
Cevap/Uyarıcı Hiyerarşisi
Vajinismusta cinsellikle ilgili tiksintisi ve nefreti olan bir kişinin sağlıklı bir cinsel ilişki kurması en ağır sıkıntı veren bir hal iken cinsellikten nefret etmez hale gelmesi veya cinsel ilişkiyi düşünmesi hafif bir hal olarak nitelendirilebilir. Bu çerçevede öncelikle cinsel birleşmeyle ilgili negatif şartlanmanın önüne geçilmesi, parmak egzersizleriyle haz duyumu oluşturularak koşullu şartlanma meydana getirilmesi ve ardından penis girişi aşamasına ulaştırılması gerekmektedir.
Modelleme ve Taklit
Cinsel terapist kendi içsel zaaflarını aşıp, davranışlarıyla ve duygulanımıyla doğru ve güzeli yapıyorsa bu, kendiliğinden bir model olmakta ve oluşturmaktadır. Hasta cinsel terapistin davranışlarını gözlemler ve yorumlama yapar. Cinselliği rahat konuşan ve doğal bir ihtiyaç olarak gören cinsel terapisti gören hastanın işi kolaylaşır. Hasta, cinsel terapistin bu davranışlarını model alarak kendi hayatında uygulamaya çalışır. Özellikle iletişim becerisinin kurulması, ben kelimesinin kullanılması, jest, mimik ve konuşmanın akıcılığı ve uygunluğunun ortaya konması ve oturma şekli davranışları tamamen modellenir. Ayrıca hasta davranış ya da tepkileri kopyalayabilir. Terapi sürecinde cinsellikle ilgili yanlış olan algılar ve davranışlar yerine, bilinçli bir şekilde işleyebilecek süreçleri ikame etmeye çalışmalıdır.
Davranış Provası
Cinsel terapistin hastadan yapmasını istediği parmak egzersizi model üzerinde prova olarak seans odasında uygulatılmalıdır. Ayrıca bu provaların satıhta kalmaması, sadece davranışçı olmaması ve duygusal yapıya da işlemesi için gayret edilmelidir. Bunun için davranış provaları hipnotik trans altında da yapılabilir ve fantezi modellemesi adı verilen teknikle de zihnin biyolojik şablonsal alt yapısı öncellikle temin edilebilir. Hipnotik trans altında yapılan çalışmalar, davranış provası açısından çok önemlidir. Kişi trans altında cinsel hayatındaki problemleriyle ilintili yaşantılarını birebir rüyaya taşımaktadır. Bu rüyalardaki düşünce, duygu ve davranış gerçekte olanla hemen hemen aynı şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu durumda da cinsel terapist hastasına gerçek hayata müdahale eder gibi müdahale etmekte, kilitlendiği yerlerde onu desteklemekte ve alternatif çıkış yollarını ona öğretmektedir.
Gevşeme ve Rahatlama Çalışması
Cinsellikle ilgili negatif duygular otomatik olarak kişinin fiziksel yapısını etkiler, tedirginlik, korku, sıkıntı ve stres yaratır. Tedirginlik vücut kaslarının gerilmesi, yalancı bir ağrı ve acı hissi şeklinde kendini gösterir. Bu durum kişinin dağıldığının, irade kontrolünü kaybettiğinin ve zafiyet içine düştüğünün tescilidir. Kişiyi bütün kılan şey kontrol duygusunun iradesinin altında olmasıdır. Kontrolün kaybedilmesi sıkıntı ve stres yaratarak kişiyi bir açmaza sürükler. Böyle bir kişiye yapılacak ilk iş kontrol duygusunu tekrardan tesis etme çalışmasıdır. Birey duygularını ve düşüncelerini kontrol edememektedir. En basit şekilde kontrol çalışması başta PC kasları olmak üzere tüm vücut kaslarında temin edilebilir. Yani kişi düşüncesi ile gevşemeye, rahatlamaya ve sıkıntıdan kurtulmaya çalışmalıdır. Bunun için cinsel terapist hastasına gevşeme ve rahatlama çalışmalarını öğretmelidir. Böylece hasta kontrol duygusunu yeniden kazanır ve kısır döngüyü kırmış olur. Kontrolü oluşturmanın ilk yolu düşünceyi farklı bir noktaya odaklamayı temin etmektir. Çünkü zihnimiz aynı anda iki şeyi düşünemez ve iradi dikkatle aynı anda iki şeyi yapamaz. Düşünceler en kolay şekilde nefese odaklanmalıdır. Nasıl nefes alıp verdiğini düşünen ve nefesin ritmini kontrol edebildiğini gören hasta, vajina kaslarını da kontrol edebilir. Rahat ve sakin alınan nefesler vücutta otomatik olarak gevşemeyi temin eder. Bu da kişinin gerilimden kurtulup gevşemeye doğru yoğunlaşmasını sağlar. Kontrolsüzlüğün üzerine açılmış olan gedikten girilerek oluşturulan kontrol etme duygusu, planlı bir şekilde kasların gerilip gevşetilmesi haline dönüştürülür. Özellikle ayaklardan veya ellerden başlayan gevşeme telkinleri kişinin inancıyla pekişerek devam eder. Nefes ile başlayan kontrol duygusu oto telkinlerle tüm kas yapısının gevşemesi şeklinde ilerletilir. Aşama aşama tüm kas grupları gevşetilerek başta vajina kasları olmak üzere vücudun üzerinde tam bir hâkimiyet kurulur. Bu rahatlama ve gevşemenin kalıcı olabilmesi için zihnin de hemen bu işe katılması gerekir. Bu aşamada hemen zihnin arka planında duran negatif cinsel imge ve imajların yerine pozitif imge ve imajların ikame edilmesi gerekir. Kişi bu aşamada hayal kur-zevk al tekniği ile olumlu bir hayal dünyasına sokulur. Kişinin hayal dünyasında olumlu bir senaryo oluşturabilmek için cinsel terapistin en ince detayına kadar olası bir çocukla oynama şeklinde senaryolaştırdığı bir motif canlandırılmaya çalışılır. Burada amaç problem kaynağından kişiyi olabildiğince uzaklaştıracak davranışsal, düşünsel ve duygusal hâkimiyet ve kontrol duygusunu tesis etmektir. Son olarak korkulan parmak egzersizleri ile bu kontrol duygusu altında fantezi modellemesi çalışmalarıyla özellikle yüzleştirilerek parmak girişinde vajina kaslarının her zaman kontrol edilebilirliği gösterilmeye çalışılır. Vajinismus hastasında böyle bir aşamada cinsel ilişki hayal ettirilerek vajinal kasılmaların oluşturulması temin edilir. Hemen ardından da güçlü iradenin olaya el koymasıyla kasılma, yalancı ağrı ve acı belirtileri devre dışı bırakılabilir.
Düşünce-Duygu-Davranış Kısır Döngüsünü Kırma
Düşünceler aynı anda tek bir şeye yoğunlaşabilir. Düşünceler davranışları belirleyen temel etkendir ve her bir düşünce mutlaka bir duygu ile kodlanmıştır. Duyguda hemen kas sistemini etkileyerek kişinin vajinal kas faaliyetini farklılaştırıp kasılma şeklinde davranışsal kalıplar oluşturabilir. Vajinismusta öğrenilmiş veya çarpıtılmış negatif düşünce ile başlayan kısır bir döngü söz konusudur. Yani ortada ağrı veya acı yapacak hiçbir şey yokken olumsuz bir düşünceyle bu kısır döngü ateşlenebilir. Ağrıyacak, kanayacak, patlayacak düşüncesi hastanın vajinasına odaklanmasına yol açar. Vajinaya odaklanan hasta, vajinasına dokunduğunda hemen olumsuz çağrışım zinciriyle yıkıcı bir yoruma neden olur. Duygu durum hemen buna eşlik eder, korku, sıkıntı, çaresizlik hissi ve telaş bütün zihni kaplar. Bu düşünceler ve duygulanımlara davranışsal kalıplar da eşlik eder. Vajina kasları kasılır ve kişinin yüzünden kan çekilir. Bu davranışsal, fizyolojik korku şablonu, olumsuz düşünceleri yakalamakta mahir olan beyin tarafından hemen tutulur. Bu ikinci derece davranışsal belirtiler çok hatalı bir şekilde cinsel ilişkinin asla olamayacağının kesin işareti ve delili olarak algılanır. Kısır döngü kurulmuş, hasta panik atak benzeri bir duruma sokulmuş olur. Ancak kısır döngüyü iradeyle kırmak mümkündür.
Aktivite Programı
Aktivite programı hazırlanırken hastanın cinsel yaşamında hissettiği duyguların farkındalık düzeyi artırılmaya çalışılır. Cinsel eylemlerin hangisinden keyif almakta, mutluluk hissetmekte, zevk almakta; huzur, dinginlik ve doygunluk hissetmekte; hangilerinden keder, kaygı, endişe, vesvese, daralma, korku, yetersizlik hissi, alay edilme, dışlanma, yalnızlık, sıkıntı hissetmektedir. Bunların bir listesi yapıldığında rahatsızlığı oluşturan kaynaklar, durumlar, ortamlar ve nesne ilişkileri daha net bir şekilde ortaya çıkar. Hasta tarafından önüne konan aktivite listesi sayesinde cinsel terapist neyi neyle eşleştireceğini, neyi neyle nötralize edeceğini görebilir.
Kendini Ödüllendirme
Bütün canlılar gibi insanlar da davranışlarının pekişebilmesi için ödüllendirilmelidir. Ödüllendirilen tüm davranışlar pekişerek devam ederken; cezalandırılan davranışlar kaçınılan davranışlar olur. Ödüllendirme eş tarafından yapılabileceği gibi hastanın kendisini ödüllendirmesi şeklinde de yapılabilir. Vajinismusla mücadele eden bir hasta bu rahatsızlığının tedavisinde belirli kademelere ulaştığında her kademede kendini ödüllendirerek olumlu pekiştirici süreçleri faaliyete geçirmelidir. Başarısız olduğunda veya gerileme yaşadığında da kendini cezalandırmalıdır. Ceza olarak haz aldığı bir fonksiyondan vazgeçebilmeli veya o hazzı erteleyebilmelidir. Hastanın kendini ödüllendirmesi, seksi bir iç çamaşırı almaktan, bir kutu çikolata yemeye, sinema veya tiyatro biletinden bir konser biletine kadar sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik seviyesiyle orantılı olmalıdır. Bu amaçla cinsel terapiye başlandığında bir ödül ve ceza menüsü hazırlanmalıdır.
Seçici Algılama
İçsel ve dışsal malzemesini değerlendiren bir kişi, bu değerlendirme sonucunda kendisini sonuca götürecek, hedefe ulaştıracak materyalleri titizlikle seçer ve gündeme taşır. Sonucun aleyhine olacak tüm malzemeyi bir şekilde yadsıyarak göz ardı eder. Sanki bir filtre sistemi özel olarak devreye sokulmuştur. Cinsel ilişkiyi ağrı ve acı verecek bir eylem olarak gören bir kişi; cinsel ilişkiyle ilgili malzemeleri değerlendirip onu kötü yapacak her türlü materyali gündeme taşır. Cinselliğin haz veren yanlarını ise göz ardı eder.
Abartma
Olumsuz karara ulaşmak için algıda seçicililik ile toplanan materyaller kararın oluşmasına yetmemiş ise kişi mevcut negatif malzemeyi şişirecektir. Bunun için de parmak egzersizleri sırasında yaşanmış hadiseler çok abartılı bir şeklide cinsel terapiste yansıtılmaya çalışılır. Vajinaya parmak girişi sözde çok dayanılmaz ve ağrı vericidir
Küçümseme
Parmak egzersizlerinde süreç anlatılırken ve bir takım olaylar izah edilirken ister istemez haz verici yanları olay bağlamında gündeme gelmektedir. Vajinanın içinde daire yapan parmağın dokunuşları bir şekilde haz vermektedir. Ancak hastaya bu hazzın üzerine dürbünün tersinden bakarak küçültme fonksiyonunu devreye sokacaktır. Yani negatif duygular abartılırken pozitif duygular bir şekilde küçültülür.
Genelleme Yapmak
Vajinismusun üstesinden gelmeye çalışan çiftler birbirinin aleyhine, fırtınalı bir şekilde deliller getirip destek bulmaya çalışırken ellerinde yaşanmış fazla bir malzeme yoktur. Bu durumda yaşanılan herhangi bir olay üzerine, beni anlamıyor, hemen suratını asıyor veya işte her zaman bunu yapıyor, böyle yapıyor şeklinde genellemelere giderler ve birbirlerini suçlarlar.
Bireyselleştirme
Cinsel terapist vajinismusun çiftin ortak sorunu olduğunu söylediğinde veya çiftle ilgili olarak bireysel gözlemini anlattığında; kocalar genellikle doktor bey, sorun burada zaten, ben normalim, o an geldiğinde dişini sıkamayan karımda suç diyerek bütün sıkıntı ve problemin eşinde olduğunu söyler.
Ya Hep Ya Hiç Tarzında Düşünme
Çiftin rasyonel mantık süreçlerini içlerine sindiremeyip yavaş yavaş irrasyonaliteye doğru kayma eğilimi göstermeleri sıkça rastladığımız bir durumdur. Olaylar ben asla başaramayacağım gibi siyah-beyaz, çok kötü-fevkalade, iyi-kötü gibi iki uçta yer alır.
Keyfi Çıkarsama
Mantıklı süreçler işletildiği halde sonuca ulaşamayan çift keyfi çıkarsamayı devreye sokabilir. Yani hastanın vajinismus hakkında güçlü sezgileri vardır, altıncı hissi güçlüdür, gece rüyasında görmüştür, bu hastalık Tanrının ona bir cezasıdır, eşiyle burçları zaten tutmamaktadır, yıldız nameye bakılmıştır, tarot falı ve kahve falında da aynı şeyler ortaya çıkmıştır vb bir takım kötü işaretler buna delildir.
Vajinismusun Maliyeti ve Kârı
Cinsel terapist, hastadan vajinismusun tüm avantaj ve dezavantajlarını listelemesini ve avantajlar ile dezavantajlar arasını yüz puana bölmesini ister. Bu, hastayı vajinismusun üstesinden gelmeye motive edecektir. Hasta cinsel terapi sürecinde iradesiyle karar verecektir. Negatif bir şey seçtiğinde ne kadar mutsuz olacağını, yani zarar edeceği anlatılmalıdır. Pozitif bir şey seçtiğinde mutlu olacağı, yani ne kadar kâr edeceği gösterilmelidir. Ayrıca makul akıllı bir insanın her zaman kâr edecek yönde eyleme geçeceği, bunu tercih edeceği ifade edilmelidir.
Kısa Yol Haritası
Şimdi kısaca çiftin evde sırasıyla aşk oyunu olarak gördüğümüz ev ödevlerinde neler yapacağına bir göz atalım:
1-İdeal Ortamı Oluşturma
2-Gevşeme CDni Dinleme ve Otohipnoz
3-Kasma ve Gevşeme Egzersizleri Nefes Egzersizleri
4-Fantezi Modellemesi
5-Okşama Egzersizleri ( Sensetif Fokus )
6-Ayna Tutma Egzersizi
7-Klitoris Bulmaca Egzersizi ve Mastürbasyon
8-Parmak Egzersizleri
9-Kegel Egzersizleri
10-İdrar Tutup Bırakma Egzersizi
DEVAMI İÇİN “Vajinismus’un Üstesinden Gelmek” adlı kitabı alınız…
